100 km Üzerinde Direksiyon Neden Titrer? Rot-Balans Bozukluğu ile Aks Eğriliği Arasındaki Fark

Otobana çıktınız, hız göstergesi 90-100 km/s sınırını aştığı anda direksiyon simidi ellerinizin arasında titremeye, adeta zangırdamaya başladı. Hızı 130'a çıkardığınızda titreme bazen azalır, bazen koltuğunuzu bile sallayacak boyuta ulaşır. Sürücülerin ilk tepkisi hemen bir lastikçiye gidip "balans ayarı" yaptırmaktır. Ancak çoğu zaman balans yapılmasına rağmen o titreme inatla geçmez.

Peki yüksek hızda direksiyon titremesinin arkasındaki gerçek mekanik sebepler nelerdir?

1. Klasik Şüpheli: Tekerlek Balans Bozukluğu Lastik ve jant kombinasyonu dönerken ağırlık merkezinin geometrik merkezle tam örtüşmesi gerekir. Sadece 10-15 gramlık bir ağırlık dengesizliği bile tekerlek dakikada 1000 devirle dönerken devasa bir merkezkaç kuvveti üretir. * Titreme özellikle 90-120 km/s hız aralığında ortaya çıkıyor ve sadece direksiyonda hissediliyorsa: Ön tekerlek dinamik balansı bozuktur veya jantta hafif bir eğrilik vardır. * Titreme direksiyondan ziyade koltuğunuzun altında ve kasa genelinde hissediliyorsa: Problem arka tekerleklerin balansındadır.

2. Gaza Basınca Artan, Gazı Bırakınca Biten Titreme: Aks Lalesi ve İstavroz Balans yapıldığı halde titreme geçmiyorsa altın kural şudur: Titreme sadece gaza bastığınızda (motor yük altındayken) mı oluyor? 110 km hızla giderken ayağınızı gazdan çektiğiniz anda titreme anında kesiliyorsa, suçlu asla lastik balansı değildir! Şanzımandan tekerleğe güç ileten aks milinin iç kısmındaki "aks lalesi" ve "üç ayaklı istavroz bilyası" aşınmıştır. Motor tork ürettikçe aks lalesindeki boşlukta dönerken yalpalama yapar ve tüm aracı sağa-sola beşik gibi sallar.

3. Frene Dokununca Başlayan Titreme: Çarpık Fren Diskleri Düz yolda giderken hiçbir sarsıntı yokken, yüksek hızda frene bastığınız anda direksiyon ellerinizi sarsacak kadar titriyor ve fren pedalı yukarı-aşağı vuruyorsa; ön fren diskleri aşırı ısı sonrası soğuk suya maruz kalarak çarpılmış (salgı yapmış) demektir. Balata çarpık diskin yüzeyini takip ederken hidrolik basıncı geri teper.

4. Porya ve Porya Bilyası Eğriliği Sert bir kaldırım darbesi veya derin bir çukura düşme sonucu tekerleğin bağlı olduğu porya flanşı mikron düzeyinde eğilebilir. Bu durumda yeni disk veya jant taksanız dahi porya eğri olduğu için tekerlek sürekli sekerek döner.

Özyurt Oto Tamir'de Çözüm: Bursa Osmangazi'deki servisimizde titreme şikayetiyle gelen araçlarda deneme-yanılma yapmıyoruz. Komparatör saati mikrometresi ile porya ve disk salgısını doğrudan araç üzerinde ölçüyor; aks boşluklarını kontrol ediyor ve titremenin gerçek kaynağını nokta atışı teşhis ederek çözüme kavuşturuyoruz.